THPT công lập, tư thục, quốc tế: khác nhau ở ba điểm
Ba loại trường khác nhau ở cách tuyển đầu vào, học phí và chương trình học. Ở thành phố lớn, công lập không đủ chỗ cho mọi học sinh — nên tìm hiểu phương án ngoài công lập từ sớm.
Ba loại trường THPT khác nhau chủ yếu ở ba điểm: cách tuyển đầu vào, học phí và chương trình học. Công lập tuyển theo kỳ thi hoặc xét tuyển của Sở, học phí thấp nhất. Tư thục tự tuyển trong khung của Sở, học phí cao hơn và chênh lớn giữa các trường. Trường quốc tế có học phí cao nhất, có thể dạy thêm hoặc theo chương trình nước ngoài.
Vì sao cần tính tới ngoài công lập
Ở nhiều thành phố lớn, công lập không đủ chỗ cho tất cả học sinh. Ví dụ TP.HCM: nếu năm 2027 giữ nguyên chỉ tiêu năm học 2026-2027, hệ thống công lập chỉ đáp ứng khoảng 72% trong số khoảng 186.000 thí sinh dự kiến — xem số liệu tuyển sinh TP.HCM. Tìm hiểu phương án ngoài công lập từ sớm giúp gia đình không bị động khi có kết quả.
Công lập
- Đầu vào: thi tuyển hoặc xét tuyển theo kế hoạch của Sở, xếp theo điểm và nguyện vọng.
- Học phí: thấp nhất trong ba loại.
- Chương trình: chương trình giáo dục phổ thông của Bộ GD-ĐT.
- Cần cân nhắc: sĩ số lớp, cơ sở vật chất, những nhóm môn lựa chọn trường tổ chức.
Tư thục
- Đầu vào: trường tự tuyển trong khung quy định của Sở; nhiều trường xét học bạ hoặc kiểm tra riêng.
- Học phí: cao hơn công lập, chênh nhau rất lớn giữa các trường. Hỏi rõ các khoản thu ngoài học phí.
- Chương trình: chương trình của Bộ, nhiều trường dạy thêm phần riêng như tiếng Anh tăng cường, kỹ năng.
Quốc tế
- Đầu vào: trường tự tuyển, thường kèm phỏng vấn, kiểm tra tiếng Anh.
- Học phí: cao nhất.
- Chương trình: có thể kết hợp chương trình Việt Nam với chương trình nước ngoài, hoặc chỉ theo chương trình nước ngoài.
Năm câu cần hỏi trước khi chọn trường ngoài công lập
- Trường có giấy phép hoạt động hợp lệ không?
- Học sinh có được dự thi tốt nghiệp THPT, nhận bằng tốt nghiệp THPT của Việt Nam không? (Quan trọng nếu muốn học đại học trong nước.)
- Tổng chi phí ba năm, kể cả các khoản thu thêm và mức tăng mỗi năm?
- Trường tổ chức những nhóm môn lựa chọn nào? — xem chọn môn lớp 10 và hệ quả tới đại học.
- Kết quả tốt nghiệp, đỗ đại học của các khoá trước, có số liệu cụ thể không?
Ngoài ba loại trường này, sau lớp 9 còn có hướng giáo dục thường xuyên và trung học nghề — xem sau lớp 9: ba hướng đi.
