Cùng một trường, vì sao điểm chuẩn các ngành chênh nhau

Điểm chuẩn của một ngành là điểm của thí sinh cuối cùng lọt vào chỉ tiêu khi xếp từ cao xuống thấp. Vì vậy, cùng một trường, các ngành có thể chênh nhau vài điểm. Bốn yếu tố quyết định: chỉ tiêu, những ai đăng ký, tổ hợp và hệ số, và sức hút của nghề.

1. Chỉ tiêu

Ngành tuyển 50 người và ngành tuyển 500 người, dù cùng lượng người đăng ký, sẽ có ngưỡng cuối danh sách rất khác. Chỉ tiêu nhỏ thì người cuối danh sách thường có điểm cao hơn. Chỉ tiêu từng ngành và từng phương thức nằm trong đề án — xem cách đọc một đề án tuyển sinh.

2. Ai đăng ký — không chỉ bao nhiêu người

Điều quan trọng không chỉ là số lượng hồ sơ, mà là thí sinh điểm cao dồn vào ngành nào. Một ngành ít người đăng ký nhưng toàn thí sinh giỏi vẫn có thể lấy điểm cao. Và vì mỗi thí sinh chỉ trúng một nguyện vọng cao nhất (xem xếp thứ tự nguyện vọng), ngành được nhiều người đặt ở nguyện vọng 1 thường giữ được thí sinh điểm cao.

3. Tổ hợp và hệ số

Ngành xét tổ hợp có môn mà mặt bằng điểm thi cao sẽ có điểm chuẩn khác ngành dùng tổ hợp có môn điểm thấp hơn. Ngành nhân hệ số môn chính lại có thang tính khác. Hai con số trên hai thang khác nhau không so sánh trực tiếp được — xem thang 30, thang 100 và các thang riêng.

4. Sức hút của nghề

Ngành được nhìn nhận là dễ xin việc, thu nhập cao, hoặc đang được nhắc nhiều sẽ hút thí sinh giỏi, đẩy điểm lên. Nhưng sức hút có lúc đi trước nhu cầu thật — xem ngành “hot” và cái giá của việc chạy theo.

Điều điểm chuẩn không nói lên

• Không đo chất lượng đào tạo. Ngành điểm thấp hơn không có nghĩa là dạy kém hơn hay học dễ hơn.
• Không đo độ hợp với bạn. Một ngành điểm vừa sức mà hợp năng lực có thể là lựa chọn tốt hơn một ngành điểm cao mình chen chân vào.
• Không cố định. Chỉ tiêu, số người đăng ký và đề thi thay đổi mỗi năm, nên điểm chuẩn cũng dao động.

Muốn dùng điểm chuẩn để chọn nguyện vọng, hãy nhìn nhiều năm và hiểu giới hạn của mọi dự đoán: dự đoán điểm chuẩn: nên tin tới đâu.